art · language

Kapan Rabi?


Gadis Bali
Gadis Bali karya Dullah (http://blog-senirupa.tumblr.com/post/60841153124/26-portrait-lukisan-dullah)

“Woo, Cah Ayu, kapan teko?”

Durung Wiji nyauri, wong wedok setengah umur tanggane iku wis ngomong maneh.

“Selot gedhe ya saiki. Wingi koyoke sik cilik, kaet lulus sekolah. Suwi gak eruh kok wis sakmene saiki.”

Wiji sing kaet mudun soko sepur, dipapak bapake, akhire mung mesam-mesem. Bapake sing nang sandinge yo mung manthuk karo mesem.

“Lha kapan iki? Gek ndang, cek aku iso melu ewang-ewang Emakmu. Mumpung sik kuat aku.”

Patang jam nang njero sepur, luwe, kemringet, lara kabeh awake, pingine ndang mulih, mangan. Ning Wiji karo Bapake sing durung iso ngalih.

“Kapan mbok rabekno iki anakmu? Anak wedok, ojo suwi-suwi.”

Mari pitung ndinamu.”

Batine Wiji ngomong, pingin nyauri. Ning arek wedok iku mung mesem, masio yo kecut esemane. Bapake sing mau mung meneng akhire nyuwara.

“Pamit sik, Yu, selak dienteni Emake nang omah.”

“Iyo. Ning ojo suwi-suwi, ngko gak payu anakmu. Mumpung sik enom ngunu, ndang dirabekno ae.”

Rasane tas ransel sing digendong Wiji pingin disamplukno nang tanggane iku, ning arek wedok iku pisan maneh mung meneng. Jaman durung rabi karo Diman, mari lulus sekolah Wiji kerjo nang kutho. Arek wedok iku mulih kadang sesasi pisan, kadang lek pingin yo rong minggu pisan.

“Lha lapo iku lambene koyok ngunu?”

Emake Wiji sing ndelok anake teko-teko mecucu langsung komentar.

“Luwe,” saure bojone.

“Kebiasaan. Kae wis tak masakne senenganmu. Adus-adus sik kono.”

Sik aras-arasen adus, atine mbedodok, Wiji langsung moro nang mejo makan. Arek wedok iku nyandak piring.

“Alon-alon. Koyok wong gak tau mangan ae. Nang kosan gak nduwe panganan ta?”

Bapake Wiji sing mari nglebokno montor melu lungguh. Wong lanang iku mung mesem ndelok anake mangan.

“Jarno ae ta. Nang kutho lak gak seenak masakane emake.”

“Ning lek mangan yo sik apik. Dimamah. Iki mangan langsung diuntal ae.”

Ora ngurus diomeli emake, Wiji ngenakno lek mangan. Arek wedok iku wis apal omelane emake. Emake yo wis apal cara mangane, dadi diomeli ngunu iku yo wis sego jangan.

“Anyar klambimu?”

Wiji manthuk karo mesem. Emake mlerok. Ndelok emake mlerok, Wiji selot mesem.

“Aku lho gak lali, Mak.”

Omonge Wiji karo njupuk bungkusan soko tas e. Arek wedok iku ngetokno bungkusan plastik.

“Nah iki, pinter,” omonge Emake karo ngelus-elus daster sing digawakno Wiji.

“Apik kan, Mak.”

“Ho oh, seneng aku sing model ngene. Kencono Ungu tho iki?”

“Ya iyalah. Aku lho apal senengane sampeyan.”

“Yo ngene lek tuku sandangan, nggenah. Iki bahane enak, adem.”

“Lha mosok aku yo nggawe daster lek metu-metu.”

“Yo gak, maksudku lek tuku daster. Iku yo apik kok klambimu. Bapakmu?”

“Pak e nitip senar. Wis tak tukokno?”

“Senar opo? Gitar?”

“Senar pancing lah, opo maneh.”

“Woo, bapakmu…”

Ndelok emake gregeten, Wiji kudu ngguyu. Arek wedok iku isuk-isuk wis macak. Konco-koncone sekolah ngejak ketemuan, reuni. Lek biasane pas riyoyo, iki reuni ora resmi. Sukur ngumpul karo konco-konco lawas. Ora numpak montor, arek wedok iku milih mlaku. Ora patio adoh, sisan dheweke pingin mlaku-mlaku ngubengi kampung.

“Ji, kapan teko?”

Lagi mlaku pirang meter, Wiji ketemu koncone SD sing yo tanggane.

“Wingi sore.”

“Arep nang ndi?”

Koncone Wiji iku umure sepantaran ning lek disawang ketok luwih tuwek. Arek wedok sing jenenge Yeni iku wis rabi. Anake meh loro.

“Kate nang SMP.”

“Reuni?”

“Ho oh, kumpul-kumpul ae. Melu ta?”

“Gak. Isin aku. Eh, kapan awakmu rabi?”

Maneh, pikire Wiji. Ning arek wedok iku ora langsung nyauri.

“Lak wis onok calone tho?”

“Ho oh, akeh kae calone. Garek nyoblos.”

“Woo, ngarang ae. Calon bojo.”

“Ho oh, ngko tak pilihe.”

“Guyon terus kowe ki. Temenan, kapan?”

“Yo mari ngene, tak reuni sik.”

Ora pingin suwi-suwi, Wiji pamit nang koncone iku. Arek wedok iku nerusno lek mlaku. Koncone nyawangi Wiji. Ndilalah ono tanggane siji maneh teko.

“Iku Wiji?”

“Ho oh.”

“Meteng?”

“Gak, rung rabi.”

“Meteng kan gak nunggu rabi. Awake koyok wong meteng.”

“Mosok tho? Tapi yo ancen selot gedhi sih.”

Masio wis rodo adoh, Wiji sing sempat ndelok tanggane loro iku ora penak. Dheweke kroso lek lagi dirasani, ning arek wedok iku bablas mlaku. Ora suwi, arek wedok iku tekan sekolahane. Nang sekolahan, njobo gerbang wis akeh koncone.

“Wouh, tambah seger arek iki.”

“Ho oh, meteng,” saure Wiji.

“Temenan ta?”

“Ngawur ae, gurung rabi kok.”

Koncone Wiji rame karepe dhewe. Siji-siji koncone podho teko. Gerbang sekolahan dadi rame. Koncoan telung taun, ono sing luwih, suwi ora ketemu lek kumpul yo mesti rame. Ono ae sing diomongno, ditakokno. Wiji sing kaet wingi rodo mangkel ditakoni kapan rabi wis enak atine. Koncone sing kumpul meh kabeh rung rabi. Ora gelem dibarengi mulih koncone, Wiji milih mlaku maneh.

“Wiji?”

“Ho oh.”

“Eling aku?”

“Yo eling tho, koyok gak tau ketemu ae.”

“Hehehe.”

Meh separuh dalan tekan omah, Wiji ketemu tanggane. Dudu konco sekolah, ning tanggane sing umurane oleh nduwure. Wong lanang sing kerjo nang kelurahan iku ketok kate lungo, dandane wis rapi.

“Bareng tekan omah ta?”

“Gak, mlaku ae.”

“Eh, anakmu wis iso opo saiki, Ji?”

Wiji sing wis niat kate ngalih langsung meneng. Arek wedok iku nyawang tonggone iku trus nyauri.

“Wis iso ngomong JANCOK!”

Advertisements
art · language

Ijol


sketch_sep_2014_006_gg baru_low
Pasar Gang Baru karya Gunawan Wibisono http://lekgunsketchbook.blogspot.co.id/

“Pak, kancani nang Pengampon.”

“Lapo?”

“Golek wedak.”

“Gak kurang adoh?”

“Halah, nang kono luwih murah.”

“Luwih murah lek adoh yo podo ae.”

Males krungu saurane bojone, Wiji sing mau seneng langsung mrengut. Wong wedok iku ngalih karo mbedodok atine.

“Nesu, ngunu ae nesu,” omonge Diman ndelok bojone ngalih.

Ora nyauri, Wiji bablas mlebu kamar. Wong wedok iku gelo atine. Njaluk tulung lek ora diiyani malah atek diceramahi nggari atine lara.

“Ayo.”

Diman sing marani bojone nang kamar nyeluk karo ngadeg nang tengah lawang kamar. Sing diceluk meneng ae, kadung ceklek atine. Diman ambekan rodo dowo, wong lanang iku nyedeki bojone.

“Sido gak? Tak tinggal turu lho ngko.”

Ora nyauri, ora nyawang bojone, Wiji malah nyandak seprei, dicopoti.

“Lah, ngunu ae kate kendat. Ojo nggawe seprei.”

Wiji sik meneng ae. Seprei, sarung bantal karo guling dicopoti kabeh.

“Hahaha, iyo aku salah. Sepurane. Ngunu ae nesu. Ayo gek ndang, tak terno.”

Wis kadung mangkel, isin lek diiyani, Wiji sik ae umek lek ringkes-ringkes. Kaet ae kate ngalih karo nggowo seprei, tangane digondeli bojone.

“Ojo koyok arek cilik, ngunu ae nesu.”

“Bahno.”

Sing jenenge Wiji masio tukang ngomel ning jarang nesu temenan. Mung lek kadung ora penak atine, wis kadung mangkel, yo ora gelem mbalik, kudu diterusno. Koyo iki mau. Wis kadung kenek atine, masio dirayu yo ora mempan. Wong wedok iku budal nang mburi, umbah-umbah. Seprei sing sakjane durung wayahe ganti dikumbahi.

Diman dudu ora ngerti modele bojone, ning yo wis kadung. Jawane ngunu yo mung ngandani, ning sing dikandani lagi ora enak atine. Kaet wingi-wingi Wiji pingin tuku wedak nang Pengampon, mesisan golek liyane. Polahe nang kono tunggale akeh, dadi luwih murah. Wong wedok sing kebutuhane dandan luwih akeh timbang wong lanang paling seneng lek kon nang nggon koyok Pengampon. Ndeloki lipen warna-warni, lulur, sabun, minyak wangi, rasane nggarai marem, masio yo ora kabeh iso dituku.

“Awak,” omonge Diman lirih.

Lek wis kadung nesu ngko lek diterusno malah nangis, Diman milih gletakan. Wong lanang iku ngenteni atine bojone ayem dhisik. Dheweke dudu ora gemes, ning timbang malah dadi perkoro mending ditinggal merem diluk cek podo ayeme.

Jam rolas kurang sepuluh menit Diman nglilir. Wong lanang iku tingak-tinguk. Bojone ora ono nang kamar. Anake lanang yo ora ono suwarane. Mari lungguh sediluk, ngumpulno nyawane, Diman ngoleki anak bojone. Sepi, ora ono uwong nang omah. Ndelok jam, Diman kaet sadar lek dheweke turu lumayan suwi. Rong jam-an. Libur kerjo ancen enak dingge turu. Seprei sing mau diringkesi bojone wis dipepe.

“Sandale gak onok,” omonge Diman karo awake dhewe.

Lagi mbingungi nggoleki bojone, moro-moro emake teko.

“Telo goreng,” omonge emake karo ngelungno piring isi telo goreng anget.

“Tomin nang omahe sampeyan, Mak?”

“Iyo, kae karo Rendi dolenan.”

“Emake?”

“Metu. Koen turu, pamit nang omah iku mau.”

Diman manthuk-manthuk. Mari emake mulih, Diman nyandak telo goreng anget gaweane emake. Wis ngerti modele bojone, lek kadung nduwe karep ora dituruti yo budal dhewe. Jam siji kurang seprapat bojone mulih. Diman sing asline gemes ngempet cek ora komentar. Didelok bojone wis sumringah.

“Mak e…”

Ngerti emake wis mulih, Tomin sing mau dolanan karo kancane melu mulih. Arek lanang sing kekeselan iku ngantuk.

“Wis maem?”

Tomin manthuk. Wiji ngendong anake. Arek cilik iku manut ae digendong emake.

“Kecut. Adus ya?”

“Emoh.”

“Isuh ae, reged iku sikile.”

Ora nyauri Tomin manut ae digowo emake nang jeding. Wiji ngresiki anake. Klambine dicopoti, disalini. Ora let suwi arek lanang iku merem, turu.

“Sik lara atine?”

Diman nyedeki bojone sing lagi ngeloni anake nang kamar. Ora nyauri, Wiji epok-epok merem.

“Wis oleh urung wedake?”

“Gak.”

“Gak nemu?”

“Gak tuku.”

“Lha iku mau metu, golek opo?”

“Golek pacar.”

Masio merem, Wiji sik gelem nyauri bojone.

“Mosok onok sing gelem he…he…he…”

Diman mesam-mesem cengengesan. Dipikir bojone mau wis metu tuku wedak, tibake ora sido budal.

“Saiki ta? Mumpung Tomin turu.”

“Gah, ngantuk.”

“Wou, sik nesu. Mbok ojo nesuan, diguyoni ngunu ae nesu.”

Males nyauri bojone, Wiji nerusno lek merem.

“Yo wis lek gak gelem, malah utuh duitku. Padahal iki mau lek dingge tuku kutang loro yo iso.”

Wiji sing mau merem langsung melek. Wong wedok iku nyawang bojone sing lungguh nang pinggir kasur.

“Sido gak?”

Wiji sik meneng.

“Ndang salin, tak omongno Emak cek ditunggoni Tomin.”

Akhire lanang wedok iku budal nang Pengampon. Ora melu mlebu, Diman milih lungguh nang parkiran. Ngenteni bojone nang njobo. Setengah jam Wiji umek nang njero teko make up. Dudu mergo bingung milih ning ngantri.

“Uwis?”

Wiji manthuk.

“Sik ya, enteni kene, diluk.”

“Sampeyan kate nang ndi?”

“Kae, tak ngeterno mbak e kae,” omonge Diman karo nyawang arek wedok sing lagi lungguh nang ngarep toko.

Wiji mrengut, wong wedok iku mangkel digodani maneh.

“Ijol mbak kae ae yo, ketoke gak nesuan. Ayu sisan.”

“Ho oh, ijol mbak e kae ae. Aku tak mulih dhewe, ngojek,” saure Wiji karo nyandak helm.

“Hahaha gak gak, arek lucu ngene mosok tak ijolno, eman-eman,” omonge Diman karo mbenakno montore.

Tukang parkir sing krungu omongane Wiji karo Diman melu ngguyu.

“Kae akeh ragate, Mas, ngentek-ngenteki,” omonge tukang parkir nang Diman.

“Iki yo ngentek-ngenteki, Mas, ngentek-ngenteki sego.”

Diman karo tukang parkir ngguyu bareng, mung Wiji sing mecucu karo helman.

art · language

Tanggal Limolas


d3d38d59d7d78bc9c8893c667d0ebb90
Ilustrasi diambil dari Pinterest

Mari garapan omah beres, Wiji budal adus. Ora mung adus, wong wedok iku umbah-umbah sisan. Wis dadi kebiasaan, adus brarti umbah-umbah. Klambi sing mau digawe langsung diucek bareng karo klambi regedan bojo karo anake. Howo panas wis biasa, ning isuk iki Wiji ngroso ora koyo biasane. Kesumuken wong wedok karmas, cek seger.

Kumbahan wis beres, wis dipepe. Anake sing wis ngganteng melu bapake. Dino iki Diman ora budal kerjo. Wong lanang iku kate nang kelurahan, ngancani emake sing kate ngurus surat lemah. Mari mangan karo anake, Diman ngenakno lungguh karo ngopi. Tomin dolanan montor-montoran nang sandinge. Ora suwi, arek cilik iku diceluk kancane.

“Ojo nang embong lek dolenan, nang teras ae.”

Tomin manthuk karo mlayu. Mari anake ngalih, Diman ngetokno rokok. Wiji sing kaet soko mburi omah mlebu karo sik bebetan anduk. Wong wedok iku mlebu kamar. Ndelok bojone, Diman melu mlebu kamar. Nang kamar Wiji lagi lungguh karo ngadep kipas. Wong wedok iku lagi nggaringno rambute.

“Segere,” omonge Diman.

Wong lanang iku mesam-mesem karo nyawang bojone.

“Makane adus cek seger.”

“Adusi,” omonge Diman ngalem.

Ora nyauri bojone, Wiji ngusek-usek rambute. Diman sing mau ngadeg nang mburine pindah lungguh pinggir kasur.

“Mak hehehehe…”

“Lapo?”

Diman sik mesam-mesem. Wiji pancet ngadep kipas, ora nyawang bojone.

“Sumuk,” omonge Diman.

“Adus kono.”

“Ngko ae.”

Ora mung mesam-mesem, Diman saiki nyawili lengene bojone.

“Opo sih.”

Lek mau Wiji ora nyawang bojone, sik umek karo rambute, saiki wong wedok iku noleh. Diman mesem. Wiji nyebek. Diman kedep-kedep.

“Emoh.”

“Wou. Gelem no.”

“Adus kono lho.”

Risih dijawili bojone, Wiji mbenakno lek lungguh, ngadoh.

“Aduse ngko ae, sisan.”

“Emoh, aku wis adus ngene kok.”

“Ngko adus maneh, karo aku hehehe…”

Diman sik ae kate nyekel lengene bojone, moro-moro anake mlebu. Tomin njaluk duit, kate tuku es krim. Diman ngrogoh clonone, wong lanang iku ngelungno duit rong ewuan nang anake. Seneng dikei duit bapake, arek lanang iku mlayu metu maneh. Wiji sing wis mari lek ngaringno rambute ngadeg. Wong wedok iku marani lemari, kate njupuk klambi. Diman sing mau lungguh melu ngadeg.

“Man…Man!”

Durung Diman nyekel bojone, soko njobo suwarane emake mbengoki jenenge. Wong lanang iku glagepan trus metu. Wiji mung mesem trus klamben.

“Malah rung adus. Gek ndang. Jam piro iki?”

“Sik yahmene.”

“Yo kudu isuk-isuk, selak Pak Lurahe lungo ngko.”

Ora mbantah, wong lanang iku bablas nang jeding, adus. Wiji sing wis mari lek klamben metu nemoni moro tuwane.

“Sarapan, Mak.”

“Uwis. Bojomu wis tak kandani isuk ae lek budal, malah rung adus.”

Wiji mung mesem ngrungokno moro tuwane ngomeli bojone.

“Kopi ta, Mak?”

“Nggak usah, ngko ae.”

Mangkel ngenteni anake, moro tuwane Wiji pamit mulih.

“Kon ndang-ndang iku ngko, tak enteni omah.”

Wiji manthuk. Ora let suwi bojone metu soko jeding. Wong lanang iku wis mari lek adus. Wis ngerti emake ngomel, Diman ora suwi-suwi lek klamben.

“Dienteni mak nang omah.”

“Ho oh. Enteni ya, diluk thok.”

“Enteni opo?”

Ora nyauri, Diman mung mesam-mesem. Raine Wiji abang ireng ndelok bojone mesam-mesem ora jelas. Wong wedok iku isin-isin dhewe.

“Mene njupuke.”

Jenenge ngurus surat, sedinoan Diman karo emake wira-wiri. Ora mung wira-wiri, ngentenine yo suwi. Jam siji wong lanang karo emake iku kaet mulih.

“Sik yahmene kok yo gak digarap sisan, sik jam siji.”

“Yo akeh garapane.”

“Akeh opo, wong yo mung ngobrol ngunu.”

Emake Diman sik ae ngomel. Wong wedok iku mangkel mene sik kon mbalik maneh. Mari ngeterno emake, Diman mulih.

“Kate nang ndi?”

“Senin iki, pengajian.”

Tekan omah, mari mangan, Wiji malah kate lungo. Diman nyawang bojone sing lagi dandan nang ngarep koco lemari. Wong lanang iku akhire gletakan.

“Mulih jam piro?”

“Rahasia.”

“Rahasia opo,” omonge mangkel.

“Lha yo koyok biasane. Jam papatan.”

Diman nyawang jam dinding. Jam setengah loro. Wong lanang sing kekeselen iku merem.

“Assalamualaikum…” omonge Wiji alon nang kupinge bojone.

“Woo…”

Diman sing kaget kate nyandak tangane bojone, ning Wiji wis dhisik endo. Wong wedok iku mesem karo ngalih. Diman nyawang bojone karo mesem. Ora suwi wong lanang iku turu.

“Enak!”

Tomin sing oleh jajan soko emake kesenengen. Jenenge wong wedok nduwe anak cilik, oleh jajan nang pengajian sing diilingi yo anake. Jajan kardusan sing dibagekno ora dipangan ning digowo mulih dingge anake. Sedinoan ora kerjo, Diman sing ditinggal bojone pengajian kaet ae tangi pas meh magrib. Mari melek wong lanang iku ora ndang budal adus. Anak bojone wis ngenteni kate mangan.

“Mangan sik,” omonge Diman ndelok Wiji kate protes dheweke ora adus sik.

Wis wareg. Wis enak awake, Diman nyandak anduk.

“Anake dikeloni sik,” omonge Diman nang bojone karo mesem.

Wiji meneng ae, ora nyauri. Wong wedok iku ngancani anake sing lagek dolanan karo ndelok tipi. Jam setengah songo Tomin lagek merem. Wiji mbenakno kasure, dingge ndeleh anake.

“Kate nang ndi?” takone Diman pas Wiji kate metu soko kamar.

“Ngancing lawang.”

“Aku ae.”

Diman sing mau wis gletakan, ngadeg trus ngunci lawang.

“Kate nang ndi maneh?” takone Diman pas mari ngunci lawang ndelok Wiji metu soko kamar.

“Ganti soptek.”

Krungu omongane bojone Diman mung meneng, ketengengen. Ndelok bojone matung, Wiji mesem karo nduduhno barang cilik sing dicekel nang tangane.

“Kapan?”

“Mau sore.”

Ora omong maneh, Diman mlebu nang kamar trus ngletak. Mari bojone mbalik nang kamar wong lanang iku meneng ae.

“Iki tanggal piro?”

“Tanggal limolas.”

Diman ambekan rodo dowo trus merem. Wiji mung mesem nyawang bojone.

art · language

Utang


3a03fa5dedc3de1ccfcd0694f322c6b3
Lukisan ibu dan anak dari Google

“Makane urip ki gak usah kakean gaya.”

“Sampeyan yo melu ngrasakno kok.”

“Iyo, ngrasakno mumete!”

Isuk-isuk tonggo sebelah omahe Diman wis rame. Perkorone, Suti karo bojone lagi tukaran. Wong lanang wedok sing omah-omah meh sepuluh taun iku masio ora ketok soko njobo ning suwarane krungu banter nang tonggo kiwo tengen. Ora mung suwara banter, suwara piring karo gelas dibanting yo krungu.

“Mak e…”

Tomin sing wedi krungu suwara banter langsung njaluk gendong emake.

“Pak, tak nang pasar.”

Diman manthuk. Wong lanang iku paham, bojone pingin nggowo anake ngalih cek ora krungu wong tukaran. Diman sing lagek tangi ora metu, wong lanang iku milih mlebu jeding, adus.

“Nangis-nangiso, gak urus. Wong wedok gak iso ngatur omah yo koyok ngene. Senengane utang, gak mikir bojone jungkir walik lek kerjo.”

Jenenge tukaran, suwi-suwi yo mesti ono sing nangis. Mangkel, kesel, lara ati, campur rasane, akhire yo mung iso nangis.

“Isone mung nyalahno, gak mikir angele ngobengno duit. Mbok pikir duit sing mbok kei cukup dingge anak-anakmu?”

“Yo cukup ae lek koen iso ngatur. Tuku sing penting-penting. Kere kok kakean gaya. Saiki kakean utang, sopo sing mumet?”

Ora mung Suti, anak-anake sing sik cilik melu nangis. Arek sing kudune wis budal sekolah iku malah mung melu tangisan nang omah. Perkorone Deni, anake sing mbarep, kelas 3 SD njaluk duit dingge mbayar sekolah. Ora nduwe duit, Suti njaluk nang bojone. Parjo sing lagek ae mulih, ora nduwe duit, dijaluki karo diomeli bojone akhire muntap, ngamuk.

Diman kaet ae mari adus. Bojone sik durung mulih soko pasar. Tonggo sebelah wis ora ono suwarane. Diman nyandak gelas kopi nang duwur mejo sing wis disiapno bojone. Mari ngentekno telo goreng loro, wong lanang iku budal kerjo.

“Wis ganteng ngene kok nangis. Uwis.”

Wiji ngelapi pipine Deni. Arek lanang sing emak bapake mari tukaran iku mlaku budal sekolah. Isin ora nduwe duit dingge mbayar sekolah, isin bapak emake mari tukaran, arek lanang umur sangang taun iku nangis. Tomin sing nang gendongane emake nyebek-nyebek lambene. Arek lanang iku melu sedih ndelok Deni.

“Cukup?”

Wiji ngelungno duit rong puluh ewu dingge Deni. Arek lanang iku langsung nyawang Wiji. Duit nang tangane Wiji ora ditampani, Deni malah mung mlongo.

“Gak popo, iki.”

Wiji ngomong alon karo nglebokno duit nang sak klambine Deni. Deni sik meneng ae, ning saiki arek lanang iku manthuk. Luh e sik netes nang pipi. Wiji nggeret jarik sing dingge nggendong anake, dilap luh arek nang ngarepe iku.

“Uwis, ngko telat,” omonge maneh.

“Suwun, Lik,” omonge Deni nang Wiji.

“Ho oh.”

Oleh duit, Deni langsung mlayu nang sekolahane. Wiji ndelok soko mburi karo mesem. Tomin sing mau kate melu nangis seneng ndelok Deni mlayu. Arek lanang iku kroncalan nang gendongan.

“Sekolah?”

“Emoh.”

Wiji sing mau mari soko pasar ketemu Deni nang dalan. Ora tuku sayur, wong wis mari lek masak. Wong wedok iku mung nukokno anake jajan. Yo ora suwi, mergo pikirane nang sebelah omah. Ora wani nakoni, mergo ora pingin ngurusi rumah tanggane uwong. Wiji mung kepikiran anak-anake Suti. Ora pisan pindo Suti tukaran rame karo bojone. Urip nang kampung, omah mepet-mepet wis biasa lek krungu koyo ngunu.

Anak telu, sing loro wis sekolah, sing kerjo mung bojone yo ancen abot. Wiji kerep di-curhati Suti. Lek didelok yo Suti ora tau tuku sing aneh-aneh, paling banter kredit klambi. Jenenge wong wedok, kadang rodo angel ngerem lek ono klambi model anyar. Opo maneh ditawani iso dikredit.

“Mak.”

Wiji glagepan. Wong wedok iku kaget.

“Sampeyan kok nang omah?”

“Ho oh, kangen.”

“Mbelgedes.”

Wiji sing kaet mlebu omah kaget bojone nang omah.

“Gak kerjo?”

“Kudu ngising iki mau, mulih maneh.”

“Wis maem?”

“Iku mau ngemplok telo.”

“Maem sik, wis mateng segone.”

Diman njupuk Tomin soko gendongane bojone. Wiji njupuk piring trus njupukno sego dingge bojone.

art · language

Gelang


Karya Basuki Adullah
Lukisan karya Basoeki Abdullah

“Anyar maneh gelange.”

“Halah, mung cilik-cilikan iki.”

“Cilik lek akeh ngunu yo abot.”

“Bapake Caca mari oleh rapelan.”

Minggu isuk mari senam bareng nang Balai RT Wiji karo ibu-ibu ora langsung mulih ning sik ngumpul ngobrol. Jenenge senam ora mung dingge olahraga ning yo dingge guyub. Jajanan, ombe-ombean wis disiapno karo sing oleh giliran. Sing nduwe bisnis, bakulan, nyangking dagangane. Sing klambi opo mas-masane anyar yo wayahe ditokno kabeh.

“Enake, Rek. Bapake Doni kae rapelan opo sing diarepno, rapelan cicilan iyo.”

“Hahaha isok ae sampeyan iki. Ngene ki yo kudu ngrayu, lek gak yo gak ditukokno.”

“Ngrayu ae gampang, penting onok sing iso mbrodol. Aku kate ngrayu sampek lambeku dower paling banter ulune sing brodol.”

Ibu-ibu podo ngguyu krungu omongane Ida, ibuke Doni. Wong wedok umur telung puluhan sing awake gede duwur iku crito karo nyebek-nyebek.

“Ning ben dino kan wareg pentol.”

“Pentol alot ae.”

“Alot ae sampeyan iso subur ngene kok, opo maneh lek gak a lot.”

Kate arek-arek, bapak-bapak opo ibu-ibu lek wis kumpul yo iso tekan ngendi-endi omongane. Kesel mari senam, kemeng cangkeme mamah jajan, selot guyub lek ditambahi crito-crito sing kerepe curhatan rumah tangga.

“Mbok koyok Wiji kae, nrimoan.”

Ngerti jenenge disebut, Wiji sing lagi ngombe noleh.

“Yo Wiji kae enak, bojone mbeneh kok. Kabeh bayaran dikekno. Masalah akeh sithik kan garek lek ngatur.”

“Lha iyo, bojoku lek koyok Diman kae aku yo trimo. Wong jalukane gak tau aneh-aneh. Sregep kerjo. Gak tau omben opo main.”

Ora nyauri, Wiji mung mesem thok. Wong wedok iku ora pingin melu mbahas, opo maneh mbahas rumah tanggane. Dijarno ae tonggo-tonggone iku omong opo ae.

“Ning kan anake sik cilik, gurung sekolah. Suk lek wis mlebu sekolah yo embuh, siap-siap ae.”

“Melu asuransi ae lho, Ji. Mumpung Tomin sik sakmunu gak popo diasuransekno. Iso milih kok sesasine piro.”

Wiji sing mau mung ngadeg rodo adoh akhire melu lungguh. Masio ora melu-melu mbahas ning wong wedok iku ngrungokno. Dudu ora seneng melu ngobrol, ning perkoro njero rumah tangga cukup disimpen dewe karo bojone.

“Caca yo wis tak daftarno. Ben sasi mangatus. Mlebu SD ngko oleh. Trus mlebu SMP, SMA, lumayan kok.”

“Yo iku lek onok duite, olehe ajeg.”

“Dodolan bakso opo gak ajeg duite?”

“Ajeg pentole hahahaha…”

Senam mung sak jam, njajan karo ngobrole iso jam-jaman. Jam sepuluh ibu-ibu wis podo buyar, mulih dewe-dewe. Wiji sing mau disusul Tomin yo wis nang omah. Mari ngenteni kringete garing, wong wedok iku adus.

“Pak…”

“Hmmm…”

Ora langsung ngomong, Wiji malah meneng. Diman sing ngenakno nonton tipi karo gletakan akhire noleh nang bojone sing lungguh nang sandinge.”

“Lapo?”

“Gak popo.”

“Gak popo kok nyeluk. Kangen?”

Wiji nyebek. Wong wedok iku lagi nimbang-nimbang sido ngomong opo ora.

“Gak usah takok ayu opo gak, masio gak patio ayu wong yo wis kadung tak pilih.”

Mangkel krungu omongane bojone, Wiji nyiwit pinggule bojone, nggarai wong lanang iku ngaduh.

“Malah njiwit. Lek nganggur kene pijeti, ngko tak opahi.”

“Opahi opo?”

“Ambung.”

“Males.”

Tomin wis merem nang kasur. Arek lanang iku kekeselen sedinoan dolanan.

“Opahi gelang ya?”

Ora banter, Wiji ngomong koyok wong lagi mbisiki, lirih. Masio Diman lagi ndelok sinetron ning omongane bojone mlebu nang kupinge, krungu.

“Gelang karet? Lha dingge opo katene. Kate maen karo arek-arek ta?”

“Lha lapo njaluk gelang karet, padakno Tomin ae.”

Diman nyawang bojone. Sing disawang isin trus nyawang tipi.

“Gelang emas?”

Ora nyawang bojone, Wiji mung manthuk.

“Gampang. Njaluk piro?”

“Siji ae.”

“Mosok mung siji, telu gelem?”

Wiji manthuk.

“Yo suk. Pijeti sik ya.”

Ora nyauri, Wiji langsung mijeti bojone. Diman sing kesenengen, keenakan, mesam-mesem. Bojone iku lek mijeti enak, kuat tenogone dadi kroso nang awak.

“Yo ngene. Lek koyok ngene terus ojo o njaluk gelang emas, njaluk kutang emas yo tak tukokno.”

“Telu?”

“Limolas yo oleh,” saure Diman.

Gemes karo bojone, tangane Wiji sing mau mijeti pundake bojone saiki pindah nang lambene bojone sing lagek mesam-mesem iku.

“Lambene kiwir-kiwir lek ngomong,” omonge karo ngremet lambene bojone.

Ora nesu, Diman malah ngguyu. Wong lanang wedok iku akhire ngguyu bareng.

 

 

art · language

Monopoli


 

Pertarungan maut - Heno Airlangga, 90cm x 138cm, Rp. 12.300.000 - 2014
Pertarungan Maut karya Heno Airlangga

“Iki anakku!”

“Aku sing nduwe hak, areke sik bayi Sampeyan gak iso ngopeni.”

“Gak urusan karo pengadilan, anakku melu aku!”

Dini karo Ari sing wis ora iso bareng maneh akhire milih pisah. Bola-bali sidang nang pengadilan, ben ketemu sik ae tukaran. Koyo awan iki mau, mari sidang sing wis mutusno wong loro iku pisah, Ari sik ora trimo hak asuh anake dimenangno Dini.

“Sing sabar tho, sakno anakmu. Bayi sik butuh ibuke.”

Dulur-dulure melu ngewangi nenangno.

“Ibuke koyok ngunu lek anakku melu kate dadi opo? Opo gak melu dadi lonte sisan ngko!”

“Lek aku lonte trus sampeyan opo? Aku kerjo isuk bengi dingge anak, sampeyan yo melu mangan. Dadi bojo gak onok tanggung jawabe, kerjone mung omben karo main, ngunu sik rumongso suci?”

“Uwis, uwis, mandeg kabeh. Wis pisah, gak usah ngundat-undat sing wingi-wingi. Saiki sing penting anake kopen, diurusi.”

“Aku gak lilo anakku mangan duwit hasil..”

“Hasil opo? Aku bayaran mergo kerjo temenan, sampeyan kate makani anakmu atek opo, heh?”

Mumet ndelok anake karo mantan mantune sik gembrahan ae, emake Ari nglemesi. Wong wedok umur seketan iku me ae tibo lek ora digondeli tonggone. Ndelok emake semaput, Ari sing mau emosi iso rodo anteng.

Masio ora ndelok langsung kedadean rame-ramene Ari karo Dini, Diman karo Wiji wis ngerti perkorone. Dini yo kerep dolan nang omae Diman mergo pingin curhat.

“Lambene iku kurang ajar, Mas, aku ngene-ngene sik nduwe harga diri. Kerjo yo ngenah gak adol awak.”

“Iyo, jenenge wong emosi. Gak usah disauri, sing penting saiki pikiren anakmu.”

“Anak tak gowo gak oleh, lha de’e kerjo ae gak.”

Diman ambekan dowo. Wiji mung meneng ngrungokno.

“Maksudku awakmu tenango dhisik, mbalik kerjo, ngko lek kabe wis tenang lagek dijak omong maneh.”

“Kate tak culik ae.”

“Mbok sing sabar. Anake dhewe kok diculik. Diparani gak popo, diinguk yo wis kewajiban, ning ojo grusa-grusu.”

“Iyo, Dek, lek emosine wis mudun kabeh ngko lak onok dalane,” saiki Wiji melu ngomong.

Dini ngelap luh nang pipine. Raine ketok kuyu. Wong wedok sing sik enom iku ketok luwih tuwo soko umur asline. Kesel kerjo, kesel mikir rumah tanggane sing wis ora iso dislametno maneh, mikir anake sing digowo bojone.

“Mak, antuk.”

“Yo kene bobok.”

Bengi, Tomin sing kesel dolanan marani emake nang kamar. Arek lanang iku ngantuk. Dikeloni emake, ora suwi Tomin merem. Mari anake merem, Wiji ora melu turu. Wong wedok iku mberesi klambi.

“Pak, mene lek sampeyan utowo aku gak iso bareng maneh, embuh opo ae sebabe, ojo sampek rebutan anak yo.”

“Woo, yo gak lah.”

“Sampeyan ojo ngomong kasar, opo maneh main kasar, nang ngarepe Tomin.”

“Lho kan kene lek main lampune mesti mati.”

“Pak!”

Diman cengengesan. Wong lanang iku manthuk-manthuk.

“Pokoke yok opo carane anak ojo nganti dadi korban.”

“Jelas. Cukup aku ae sing dari korbanmu.”

“Kok korbanku?”

“Loh lha iyo tho? Aku tau lapo? Wong mesti awakmu sing nesu-nesu, sing nganoni aku he…he…he…”

“Lek dijak omong serius ki yo sing serius,” Wiji mangkel bojone malah guyon terus.

Diman lungguh nang pinggir kasur nyanding bojone. Wong lanang iku ngelus-elus pundake Wiji.

“Tenang ae, gak usah mikir sing enggak-enggak.”

Wiji mesem.

“Ehmm, iki lek misale aku rabi maneh yo gak perlu rame-rame kan?”

“Sampeyan kate poligami?”

“Lho kok emosi, jare kudu tenang. Misale lho iki mau, contoh.”

Males nyauri bojone, Wiji langsung nyandak lengene Diman trus dicakot. Wong lanang iku langsung girap-girap kelaran.

“Iki iso dilaporno pulisi ngene iki. Untung aku ki wonge sabar. “

“Poligami, ngurus bojo siji ae sik ngene-ngene kok. Mending kono monopolian, be e oleh perusahaan opo hotel,” omele Wiji.

“Ho oh, sopo ngerti oleh perusahaan listrik trus tak ngge nyetrum bojoku,” omonge Diman karo mapan turu.

***

 

art · language

Prahara


lukisan-wanita-sedih
sumber: Google

 

 

“Yo aku ki kesel, Mas. Kaet mulih kerjo wis mbok jak gelut.”

“Mbok pikir aku gak kesel? Mbok pikir aku ndok omah ki meneng ae ngunu ta?”

Dini mbanting tas e nang nduwur kasur. Wong wedok umur rong puluhan iku lungguh pinggir kasur. Bojone sing umure ora bedo adoh iku ngadeg nang ngarepe.

“Kaet kerjo ae wes sombong. Rumongso kuasa, gak ngajeni bojo.”

“Yo lek njaluk diajeni yo kerjo o, golek duwit, ngopeni anak bojo gak mung rono-rene nggendong doro.”

Jenenge rumah tangga, kate sik anyar opo lawas yo mesti ono cobaane. Dini, adik sepupune Diman, sing durung ono rong taun rabi karo Ari, pacare. Wong loro iku wis nduwe anak siji, umur sangang sasi. Dini karo Ari konco sekolah, pacaran kaet kelas telu SMA. Lulus setaun trus rabi. Ari sing awale kerjo nang supermarket wis me setaun ora kerjo mergo kecelakaan pas budal kerjo. Sikile puklek. Patang sasi Ari ora iso mlaku jejeg. Patang sasi ora kerjo, Ari malah keterusan  masio sikile wis mari. Dini sing isin njaluki duwit wong tuwane akhire rong sasi wingi mulai njajal golek kerjoan.

Anak wedoke wis umur pitung sasi, wis iso disapih. Dasare luwes, ayu sisan, Dini gampang golek kerjoan. Dini dijak koncone kerjo dadi SPG kosmetik nang mal. Ben dino budal kerjo, anake nang omah dititipno moro tuwane. Ari kaet ora kerjo nduwe hobi anyar, adu doro. Wong lanang iku saben dino yo metu karo konco-koncone.

“Aku wis kesel, Mas. Lara atiku.”

Sore iki Dini dolan nang omahe Diman, curhat. Diman nyawang adik sepupune iku, pipine abang. Dini sing lungguh nang ngarepe wis ora iso ngempet luh, nangis.

“Diombe sik, Dek,” omonge Wiji nang adik ipene iku.

“Wis gak gelem kerjo, malah saiki main tangan, Mas. Lara nang pipi iki gak onok apa-apane timbang lara ndok atiku, Mas.”

Wiji melu lungguh, nyanding Dini, ning wong wedok iku ora melu ngomong.

“Aku pingin cerai ae, Mas.”

“Yo sabar sik,” omonge Diman.

“Sabar yok opo maneh, Mas? Mulih kerjo kesel-kesel mesti dijak gelut. Ari ki cemburuan. Lha aku ki kerjo cek anake iso ngombe susu, cek de’e iso mangan. Opo gak isin njaluk Emak terus, njaluk moro tuwo.”

Wiji ngelungno tisu dingge Dini. Podo wedoke, ngerti rasane.

“Dijak ngobrol ning ojo pas podo kesele. Jajal golek wektu sing tepak.”

“Karo Ari saiki gak iso ngomong apik, Mas, kabeh salah. Ngomong opo ae nangkepe mesti negatif. Pingin diajeni tapi kelakuane koyok ngunu.”

“Yo njajal kapan-kapan tak omong karo Ari, ning ki perkoro rumah tangga. Masio aku Masmu, aku wong njobo.”

Mari kesel lek nangis, lego wis iso curhat, Dini pamit mulih. Nang omah bojone ora ketok. Anake sing mau dititipno moro tuwane dijupuk. Bayi wedok iku wis angkler lek turu.

“Koyok ngunu kelakuanmu saiki? Gak eling lek nduwe bojo, heh?”

“Sabar, Mas.”

“Gak usah melu-melu koen. Koen ngerti aku sopo? Aku bojone Dini. Gendakanmu iki sik nduwe bojo!”

Mulih kerjo kebengen, Dini ora oleh angkot. Wong wedok iku dibarengi konco kerjone, Danang. Ndilalah pas mandeg ngarep omah bojone kaet teko. Ndelok Dini dibonceng wong lanang sing ora dikenal, Ari langsung ngamuk.

“Iki koncoku, Mas, konco kerjo.”

“Gak usah kakean alasan. Saiki wis wani nggowo lanangan, wis gak nduwe isin maneh, gak wedi karo bojo?”

Rame-rame nang ngarep omah, bapak emake Ari metu, tonggo-tonggo yo podo melu nginguk. Ndelok Ari emosi, tonggo sing lanang ngewangi nenangno. Danang akhire dikon mulih. Dini sing isin, lara ati, mung iso nangis. Bengi iku Dini ngadahi klambine, lungo.

“Minggat-minggato ning anakku ojo digowo. Gak sudi aku nduwe bojo koyok koen!”

Dini sing mau wis nggendong anake karo ngembol tas akhire rebutan anak. Bayi sing mau wis turu karo embahe iku langsung tangi, nangis. Kalah karo bojone sing kalap, akhire Dini trimo ngalah anake dicekel bojone. Sesuk-sesuk dibaleni maneh pikire. Sing penting dheweke wis ora nang omah iku maneh. Dini mlayu karo nangis.

“Dasar lonte!”

Ari sing dicekeli tonggone sik ae mbengok.